Wat ik doe of niet doe, ik krijg altijd de schuld
Je probeert het altijd netjes te houden.
Je denkt na voordat je iets zegt.
Je slikt dingen in om ruzie te voorkomen.
Je helpt, je geeft advies, je houdt rekening, je probeert het goed te doen. En toch eindigt het steeds weer met gedoe.
- Niet met wederzijds begrip.
- Niet met rust.
- Niet met een normaal gesprek.
Maar bij schuld.
- Jij had het verkeerd gezien.
- Jij hebt het verkeerd begrepen.
- Jij was te heftig. Jij was te gevoelig.
- Jij had anders moeten reageren.
En als je niets had gezegd, was dat óók weer verkeerd geweest.
Dat is wat deze dynamiek zo slopend maakt.
Niet alleen wat er gezegd wordt, maar vooral dat je langzaam in een werkelijkheid terechtkomt waarin jij je steeds vaker afvraagt: hoe kan het dat het telkens weer bij mij uitkomt, dat het aan mij ligt?
Je raakt niet alleen uitgeput, je raakt ook verward
Dat is misschien nog wel het moeilijkste om uit te leggen aan de buitenwereld. Mensen denken vaak dat het duidelijk moet zijn.
Dat je toch wel merkt wanneer iemand manipuleert.
Dat je toch gewoon voelt wanneer iets niet klopt.
Maar zo werkt het vaak helaas totaal niet.
Het gaat meestal niet om één groot moment.
Het gaat om heel veel kleine momenten waarin iets wordt omgedraaid, ontkend, afgezwakt of teruggelegd bij jou.
Een blik.
Een opmerking.
Een verdraaiing van woorden.
Een gesprek waarin jij aan het eind denkt: wat is hier nou eigenlijk net gebeurd?
En juist omdat het zo subtiel kan beginnen, ga je niet meteen denken: dit klopt niet.
Je gaat eerst denken: misschien bedoelde hij het anders.
- Misschien ben ik moe.
- Misschien reageer ik te sterk.
- Misschien zie ik het te zwart-wit.
Dat is precies waarom zoveel vrouwen in dit soort relaties langzaam aan zichzelf gaan twijfelen.
Niet omdat ze zwak zijn, maar omdat ze juist gewend zijn om steeds naar zichzelf te kijken.
Wie veel zelfreflectie heeft, gaat eerder aan zichzelf sleutelen
Dat is een belangrijk punt.
De mensen die het langst blijven zoeken naar wat er misgaat, zijn vaak niet de hardste mensen, maar juist de mensen met een groot geweten.
De mensen die harmonie willen.
Die zichzelf afvragen:
- Had ik het anders kunnen doen?
- Ben ik te fel geweest?
- Had ik beter moeten luisteren?
- Ben ik te wantrouwend geworden?
Die zelfreflectie is normaal gesproken een kracht.
Alleen in een manipulatieve dynamiek wordt het een perfecte ingang voor de narcist.
Want als de ander zijn eigen gedrag niet onderzoekt, maar wel steeds jouw reactie onder een vergrootglas legt, ga jij vanzelf steeds harder naar jezelf kijken.
En dan gebeurt er iets gevaarlijks: jij wordt degene die reflecteert, nuanceert en verantwoordelijkheid draagt, terwijl de ander vooral bezig is met zichzelf vrijpleiten.
Schuld omdraaien is geen misverstand, maar een patroon
Een narcistische of manipulatieve partner doet niet alleen pijnlijke dingen, hij zorgt er ook nog eens voor dat jij met de emotionele rekening blijft zitten.
Hij zoekt contact met een ander en maakt jou verantwoordelijk voor zijn eenzaamheid.
Hij liegt of verzwijgt dingen en doet alsof jij achterdochtig bent.
Hij laat jou alleen staan op momenten dat jij hem nodig hebt, maar draait het zo dat jij ondankbaar of moeilijk lijkt.
Jij probeert ergens woorden aan te geven en hij zegt dat je overdrijft, dingen verkeerd ziet of alles negatief maakt.
Dat is waarom zoveel vrouwen op een gegeven moment zeggen: “Wat ik doe of niet doe, ik krijg altijd de schuld.”
Dat is niet zomaar een gevoel.
Dat is vaak de samenvatting van een patroon dat al veel langer speelt.
Gaslighting maakt dat je jouw eigen gevoel niet meer vertrouwt
Misschien herken je het wel. Dat je na een gesprek denkt:
- Ik was hier toch helder over?
- Ik weet toch zeker dat dit zo gegaan is?
- Waarom voel ik me dan nu alsof ik degene ben die zich moet verantwoorden?
Dat is wat gaslighting doet.
Niet per se door één grote leugen, maar door het steeds weer laten schuiven van de werkelijkheid.
Feiten worden anders verteld.
Jouw reactie wordt losgetrokken van de aanleiding.
Zijn gedrag verdwijnt naar de achtergrond, jouw toon of emotie komt ineens centraal te staan.
En hoe vaker dat gebeurt, hoe meer jij gaat leven met een intern vraagteken achter alles wat je voelt.
- Zie ik het goed?
- Heb ik het te zwaar gemaakt?
- Ben ik nu wéér degene die een probleem maakt van iets kleins
Dat zijn precies de gedachten waar je in vastloopt. Niet omdat jij niet helder kunt denken, maar omdat je te lang in een omgeving zit waarin jouw helderheid steeds wordt ondermijnd.
Het gekke is: juist jij gaat denken dat jij misschien het probleem bent
Dat zie je heel vaak gebeuren.
De persoon die nog in staat is tot zelfreflectie, gaat zich afvragen of zij zelf misschien lastig, controlerend, te gevoelig of zelfs narcistisch is.
Dat is ergens bijna wrang.
Want juist degene die zichzelf die vraag stelt, laat al zien dat er nog gewetensonderzoek is.
Dat er nog gekeken wordt naar het eigen aandeel.
Dat er nog een innerlijk gesprek mogelijk is.
Iemand die structureel schuld afschuift, verantwoordelijkheid ontwijkt, zijn gedrag rechtpraat en vooral bezig is met zijn eigen gelijk, zit meestal niet diep in de vraag: ben ik misschien degene die anderen beschadigt?
Die is veel vaker bezig met een heel andere vraag: hoe zorg ik dat mijn versie van het verhaal overeind blijft?
Waarom je tóch nog zoveel van hem kunt houden
Dit is het stuk waar veel vrouwen zich bijna voor schamen.
- Alsof je pas serieus genomen wordt als je zegt dat je niets meer voelt.
- Alsof het pas erg genoeg is als je volledig klaar met hem bent.
Maar zo werkt het in het echte leven niet.
Je kunt doodmoe zijn van iemand en nog steeds van hem houden.
Je kunt je verraden voelen en nog steeds hopen dat het ooit anders wordt.
Je kunt op zijn gedrag afknappen en tegelijk nog verbonden zijn met wie hij ook óók is geweest.
Zeker als je iemand bent die diep hecht, niet snel opgeeft en gewend is om relaties te dragen, is het heel logisch dat je niet zomaar los bent.
Dan zit iemand niet alleen in je leven, maar ook in je systeem.
- In je gewoontes.
- In je toekomstbeeld.
- In alles wat je samen hebt opgebouwd.
En daar komt nog iets bij: als iemand afwisselt tussen hard, kil, ontkennend gedrag en daarna weer poeslief, zorgzaam of ineens weer lief is, dan maakt dat de verwarring alleen maar groter.
Dan denk je steeds weer: zie je wel, dit zit er toch ook in.
Misschien komt het toch nog goed.
Misschien moet ik nog even volhouden.
Die afwisseling maakt dat je niet alleen met pijn te maken hebt, maar ook met opluchting. En juist die opluchting kan je heel lang vasthouden.
Je lichaam weet vaak eerder dan je hoofd dat het te veel is
Voordat je hoofd helemaal kan bevatten wat er gebeurt, laat je lichaam vaak al van alles zien.
- Je slaapt slechter.
- Je eet minder of juist meer.
- Je trekt je terug.
- Je voelt een brok in je keel.
- Je krijgt schrikreacties als hij thuiskomt.
- Je voelt je thuis niet meer vrij.
- Je staat de hele tijd “aan”.
Dat zijn geen kleine signalen.
Dat is je systeem dat op scherp staat.
Vak probeer je dan nóg harder je best te doen.
Of je denkt:
- Ik moet rustiger reageren.
- Ik moet me beter afsluiten.
- Ik moet slimmer zijn.
- Ik moet me niet laten raken.
- Ik moet dit beter kunnen.
Maar juist dat maakt het extra pijnlijk.
Want je kunt heel goed snappen wat er gebeurt, en er tóch middenin zitten.
Je kunt anderen haarfijn uitleggen wat manipulatie is, en thuis alsnog in dezelfde valkuil belanden.
Niet omdat je dom bent, maar omdat het heel iets anders is om iets te weten dan om er zelf emotioneel in verstrikt te zitten.
Je kunt een manipulatief patroon niet oplossen door het nog beter te doen
Dat is misschien één van de moeilijkste inzichten.
Want de neiging is vaak:
- Wat moet ik anders doen?
- Wat moet ik zeggen?
- Hoe pak ik het beter aan?
- Hoe voorkom ik dat het weer escaleert?
Alleen ligt daar bijna nooit de oplossing.
Niet omdat jouw gedrag er nooit toe doet, maar omdat je in een patroon zit waarin de spelregels steeds verschuiven.
- Wat vandaag goed is, is morgen weer fout.
- Wat gisteren nog mocht, wordt vandaag tegen je gebruikt.
- Wat jij uitlegt, wordt verdraaid.
- Wat jij probeert recht te zetten, levert weer nieuwe discussie op.
Dan kun je nog zo oprecht, genuanceerd en zorgvuldig zijn, maar dan blijf je aan het werk in een systeem dat jou steeds weer terugduwt in schuld en verwarring.
Dat is ook waarom zoveel vrouwen uiteindelijk niet alleen moe zijn van de relatie, maar moe van zichzelf worden.
- Moe van het uitleggen.
- Moe van het nadenken.
- Moe van het analyseren.
- Moe van het hopen.
- Moe van het steeds weer herstellen van iets wat nooit echt stabiel wordt.
Herstel begint vaak niet bij antwoord krijgen, maar bij jezelf weer geloven
Niet alles hoeft direct opgelost te worden om iets belangrijks te kunnen erkennen.
- Je hoeft niet eerst alle puzzelstukjes perfect op hun plek te hebben.
- Je hoeft niet honderd procent zeker te weten wat hij precies is.
- Je hoeft niet eerst van iedereen bevestiging te krijgen voordat je serieus mag nemen wat dit met jou doet.
Soms begint herstel gewoon hier: dat je gaat zien dat je al te lang probeert het goed te doen in een dynamiek waarin jij de schuld blijft dragen voor dingen die niet van jou zijn.
Dat je gaat merken dat je lichaam niet voor niets zo reageert.
Dat je jezelf niet langer wegpraat.
Dat je gaat voelen: ik ben mezelf hierin kwijtgeraakt.
En dat je van daaruit weer heel voorzichtig teruggaat naar jezelf.
Naar je eigen waarneming.
Naar je eigen rust.
Naar wat jij nodig hebt om niet verder leeg te lopen.
Misschien is dit wel wat je nu het meest nodig hebt om te horen
Als jij jezelf herkent in dit patroon, als jij ook al tijden denkt dat je gek wordt van de verwarring, als jij je afvraagt hoe het kan dat jij steeds degene bent die met de schuld blijft zitten, weet dan dit:
Je bent niet zwak omdat je nog van hem houdt.
Je bent niet dom omdat je eraan bent gaan twijfelen.
Je bent niet overdreven omdat je lijf protesteert.
En je bent ook niet het probleem omdat jij geraakt wordt door gedrag dat jou langzaam onderuit haalt.
Je bent waarschijnlijk veel te lang bezig geweest om overeind te blijven in een dynamiek die je uitput.
En misschien is het tijd dat dat besef zwaarder gaat wegen dan de oude reflex om het allemaal nog één keer te verklaren, te redden of te repareren.
Als dit blog herkenbaar voor je is, dan ben je niet de enige.
Juist dit soort zinnen “wat ik doe of niet doe, ik krijg altijd de schuld” hoor ik vaker.
Soms is het eerste wat nodig is niet nóg meer nadenken, maar iemand die helpt om weer helder te zien wat er eigenlijk gebeurt.
Reactie plaatsen
Reacties